Ως εισόδημα θα φορολογείται η έκπτωση στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος
για τους εργαζόμενους και τους συνταξιούχους της ΔΕΗ, όπως προβλέπει
σχετική γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους και αναφέρεται σε
εγκύκλιο που στάλθηκε από το υπουργείο Οικονομικών.
Στην εγκύκλιο αναφέρεται συγκεκριμένα ότι:
«Σας κοινοποιούμε για ενημέρωσή σας την 140/2012 ομόφωνη Γνωμοδότηση της Α' Τακτικής Ολομέλειας του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, που έγινε δεκτή από τον Υφυπουργό Οικονομικών.
Σύμφωνα με τη Γνωμοδότηση αυτή, το όφελος που προκύπτει για τους εργαζόμενους και συνταξιούχους της ΔΕΗ Α.Ε., από την παροχή ορισμένης ποσότητας ηλεκτρικής ενέργειας με μειωμένο τιμολόγιο, αποτελεί εισόδημα υποκείμενο σε φόρο εισοδήματος».
Στη Γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους επισημαίνεται μεταξύ άλλων:
«[...] κατά την ομόφωνη γνώμη της Α' Τακτικής Ολομέλειας του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, η εν λόγω παροχή ηλεκτρικής ενέργειας με μειωμένο τιμολόγιο αποτελεί περιοδική παροχή σε είδος, που συνιστά αντάλλαγμα που παρέχεται λόγω της σχέσης εργασίας που συνδέει τη «ΔΕΗ Α.Ε.» με τους εργαζομένους της. Επομένως το όφελος που προκύπτει για τους εργαζόμενους της «ΔΕΗ Α.Ε.» από την παροχή μειωμένου τιμολογίου για την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, αποτελεί εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες υποκείμενο σε φόρο εισοδήματος, κατά την έννοια του άρθρου 45 παρ. 1 του Κ.Φ.Ε..
Τούτο διότι:
α) δίδεται ως αντάλλαγμα της παρεχόμενης εργασίας,
β) αποτελεί αμοιβή σε είδος που μπορεί να αποτιμηθεί σε χρήμα,
γ) καταβάλλεται περιοδικά και
δ) από τη φύση της δεν προορίζεται να καλύψει δαπάνες, στις οποίες υποβάλλονται οι εργαζόμενοι στην «ΔΕΗ Α.Ε.», για την εκτέλεση της υπηρεσίας που τους έχει ανατεθεί ή την ταχύτερη και αποτελεσματικότερη διεξαγωγή της τούτο δε επιβεβαιώνεται πλήρως και από το γεγονός ότι η παροχή αυτή χορηγείται όχι μόνον στους εργαζομένους αλλά και στους συνταξιούχους της εταιρείας.
Δεν δύναται δε να θεωρηθεί η παροχή αυτή ότι εμπίπτει στις διατάξεις του άρθρου 9 παρ. 1 του ν. 2336/1995, καθόσον δεν συμβάλλει στους σκοπούς που, αναφέρονται στην εν λόγω διάταξη (παραγωγικότητα, υγιεινή, ασφάλεια κλπ.), δεδομένου ότι, όπως προελέχθη, αυτή χορηγείται σε όλους ανεξαιρέτως τους εργαζομένους, χωρίς να συνδέεται ατομικώς και προσωπικώς προς τις επιδόσεις, την απόδοση και τη συμβολή ενός εκάστου στην παραγωγικότητα της επιχειρήσεως συμπεριλαμβανομένων και των συνταξιούχων.
Από την άλλη πλευρά δεν υφίσταται άλλη ρητή διάταξη νόμου, η οποία να προβλέπει ότι η ανωτέρω παροχή δεν αποτελεί εισόδημα, ώστε να μη υπόκειται σε φόρο, λαμβανομένης υπόψη και της στενής ερμηνείας των φοροαπαλλακπκών διατάξεων.
Άλλωστε, η ως άνω παροχή, η οποία χορηγείται λόγω της σχέσεως εργασίας, που συνδέει τη «ΔΕΗ Α.Ε.», με τους υπαλλήλους της, έχει τον χαρακτήρα φορολογητέου εισοδήματος εκ μισθωτών υπηρεσιών, χωρίς ο χαρακτήρας της αυτός να αίρεται από την τυχόν εξ ελευθεριότητος ή μη χορήγησή της, αδιαφόρου όντος, από φορολογικής απόψεως, του εάν οι παροχές αυτές, ως ανακλητές οικειοθελείς παροχές, αλλά και ως εξ ελευθεριότητος χορηγούμενες, αποκτούν ή όχι το χαρακτήρα μισθού, από απόψεως εργατικού δικαίου, κατά τη νομολογία των πολιτικών δικαστηρίων (βλ. ενδεικτικά ΑΠ 211/2002, ΕΕΔ 62, σ, 917). Συνεπώς, στην προκειμένη περίπτωση, δεν τίθεται ζήτημα εφαρμογής οτην προκείμενη περίπτωση, της διατάξεως της παραγράφου 1 του άρθρου 9 του ν. 2336/1995.
Περαιτέρω, δεν ασκεί καμιά επιρροή στη φορολόγηση ή μη της παροχής αυτής το παρόν ή το προγενέστερο καθεστώς, της νομικής μορφής της «ΔΕΗ Α.Ε.», δεδομένου ότι, κρίσιμο ζήτημα, στην προκείμενη περίπτωση, αποτελεί ο νομικός χαρακτήρας της εν λόγω παροχής, δηλαδή το εάν αποτελεί ή όχι εισόδημα, Συνεπώς εφόσον αποτελεί εισόδημα φορολογείται, κστά τις οικείες διατάξεις που διέπουν τη φορολογία εισοδήματος, αδιακρίτως του νομικού καθεστώτος υπό το οποίο τελεί ο εργοδότης. Πράγματι κατ' άρθρο 45 παρ. 1 του Κ.Φ.Ε., εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες είναι το έσοδο που προκύπτει γενικό από κάθε παροχή που χορηγείται περιοδικά με οποιαδήποτε μορφή και το οποίο αποκτάται εν γένει από μισθωτούς, αδιακρίτως του νομικού καθεστώτος υπό το οποίο τελεί ο εργοδότης τους,
IV. ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Κατόπιν των ανωτέρω, επί του τεθέντος ερωτήματος, η Α' Τακτική Ολομέλεια του Ν.Σ.Κ. γνωμοδότησε ομόφωνα, ότι το όφελος που προκύπτει για τους εργαζόμενους και συνταξιούχους της ΔΕΗ Α.Ε., από την παροχή ορισμένης ποσότητας ηλεκτρικής ενέργειας με μειωμένο τιμολόγιο, αποτελεί εισόδημα υποκείμενο σε φόρο εισοδήματος.»
Στην εγκύκλιο αναφέρεται συγκεκριμένα ότι:
«Σας κοινοποιούμε για ενημέρωσή σας την 140/2012 ομόφωνη Γνωμοδότηση της Α' Τακτικής Ολομέλειας του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, που έγινε δεκτή από τον Υφυπουργό Οικονομικών.
Σύμφωνα με τη Γνωμοδότηση αυτή, το όφελος που προκύπτει για τους εργαζόμενους και συνταξιούχους της ΔΕΗ Α.Ε., από την παροχή ορισμένης ποσότητας ηλεκτρικής ενέργειας με μειωμένο τιμολόγιο, αποτελεί εισόδημα υποκείμενο σε φόρο εισοδήματος».
Στη Γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους επισημαίνεται μεταξύ άλλων:
«[...] κατά την ομόφωνη γνώμη της Α' Τακτικής Ολομέλειας του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, η εν λόγω παροχή ηλεκτρικής ενέργειας με μειωμένο τιμολόγιο αποτελεί περιοδική παροχή σε είδος, που συνιστά αντάλλαγμα που παρέχεται λόγω της σχέσης εργασίας που συνδέει τη «ΔΕΗ Α.Ε.» με τους εργαζομένους της. Επομένως το όφελος που προκύπτει για τους εργαζόμενους της «ΔΕΗ Α.Ε.» από την παροχή μειωμένου τιμολογίου για την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, αποτελεί εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες υποκείμενο σε φόρο εισοδήματος, κατά την έννοια του άρθρου 45 παρ. 1 του Κ.Φ.Ε..
Τούτο διότι:
α) δίδεται ως αντάλλαγμα της παρεχόμενης εργασίας,
β) αποτελεί αμοιβή σε είδος που μπορεί να αποτιμηθεί σε χρήμα,
γ) καταβάλλεται περιοδικά και
δ) από τη φύση της δεν προορίζεται να καλύψει δαπάνες, στις οποίες υποβάλλονται οι εργαζόμενοι στην «ΔΕΗ Α.Ε.», για την εκτέλεση της υπηρεσίας που τους έχει ανατεθεί ή την ταχύτερη και αποτελεσματικότερη διεξαγωγή της τούτο δε επιβεβαιώνεται πλήρως και από το γεγονός ότι η παροχή αυτή χορηγείται όχι μόνον στους εργαζομένους αλλά και στους συνταξιούχους της εταιρείας.
Δεν δύναται δε να θεωρηθεί η παροχή αυτή ότι εμπίπτει στις διατάξεις του άρθρου 9 παρ. 1 του ν. 2336/1995, καθόσον δεν συμβάλλει στους σκοπούς που, αναφέρονται στην εν λόγω διάταξη (παραγωγικότητα, υγιεινή, ασφάλεια κλπ.), δεδομένου ότι, όπως προελέχθη, αυτή χορηγείται σε όλους ανεξαιρέτως τους εργαζομένους, χωρίς να συνδέεται ατομικώς και προσωπικώς προς τις επιδόσεις, την απόδοση και τη συμβολή ενός εκάστου στην παραγωγικότητα της επιχειρήσεως συμπεριλαμβανομένων και των συνταξιούχων.
Από την άλλη πλευρά δεν υφίσταται άλλη ρητή διάταξη νόμου, η οποία να προβλέπει ότι η ανωτέρω παροχή δεν αποτελεί εισόδημα, ώστε να μη υπόκειται σε φόρο, λαμβανομένης υπόψη και της στενής ερμηνείας των φοροαπαλλακπκών διατάξεων.
Άλλωστε, η ως άνω παροχή, η οποία χορηγείται λόγω της σχέσεως εργασίας, που συνδέει τη «ΔΕΗ Α.Ε.», με τους υπαλλήλους της, έχει τον χαρακτήρα φορολογητέου εισοδήματος εκ μισθωτών υπηρεσιών, χωρίς ο χαρακτήρας της αυτός να αίρεται από την τυχόν εξ ελευθεριότητος ή μη χορήγησή της, αδιαφόρου όντος, από φορολογικής απόψεως, του εάν οι παροχές αυτές, ως ανακλητές οικειοθελείς παροχές, αλλά και ως εξ ελευθεριότητος χορηγούμενες, αποκτούν ή όχι το χαρακτήρα μισθού, από απόψεως εργατικού δικαίου, κατά τη νομολογία των πολιτικών δικαστηρίων (βλ. ενδεικτικά ΑΠ 211/2002, ΕΕΔ 62, σ, 917). Συνεπώς, στην προκειμένη περίπτωση, δεν τίθεται ζήτημα εφαρμογής οτην προκείμενη περίπτωση, της διατάξεως της παραγράφου 1 του άρθρου 9 του ν. 2336/1995.
Περαιτέρω, δεν ασκεί καμιά επιρροή στη φορολόγηση ή μη της παροχής αυτής το παρόν ή το προγενέστερο καθεστώς, της νομικής μορφής της «ΔΕΗ Α.Ε.», δεδομένου ότι, κρίσιμο ζήτημα, στην προκείμενη περίπτωση, αποτελεί ο νομικός χαρακτήρας της εν λόγω παροχής, δηλαδή το εάν αποτελεί ή όχι εισόδημα, Συνεπώς εφόσον αποτελεί εισόδημα φορολογείται, κστά τις οικείες διατάξεις που διέπουν τη φορολογία εισοδήματος, αδιακρίτως του νομικού καθεστώτος υπό το οποίο τελεί ο εργοδότης. Πράγματι κατ' άρθρο 45 παρ. 1 του Κ.Φ.Ε., εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες είναι το έσοδο που προκύπτει γενικό από κάθε παροχή που χορηγείται περιοδικά με οποιαδήποτε μορφή και το οποίο αποκτάται εν γένει από μισθωτούς, αδιακρίτως του νομικού καθεστώτος υπό το οποίο τελεί ο εργοδότης τους,
IV. ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Κατόπιν των ανωτέρω, επί του τεθέντος ερωτήματος, η Α' Τακτική Ολομέλεια του Ν.Σ.Κ. γνωμοδότησε ομόφωνα, ότι το όφελος που προκύπτει για τους εργαζόμενους και συνταξιούχους της ΔΕΗ Α.Ε., από την παροχή ορισμένης ποσότητας ηλεκτρικής ενέργειας με μειωμένο τιμολόγιο, αποτελεί εισόδημα υποκείμενο σε φόρο εισοδήματος.»