Σύμφωνα με τις διατάξεις της πάγιας Κ.Υ.Α. 19040/81 (ΦΕΚ 742/Β/81) των Υπουργών Οικονομικών και Εργασίας που εκδόθηκε σε εκτέλεση του άρθρου 1 του Ν. 1082/80 (ΦΕΚ 250/Α/80) το Επίδομα (δώρο) Χριστουγέννων θα πρέπει να καταβληθεί στους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα μέχρι 21 Δεκεμβρίου 2012
Για τον υπολογισμό, τους χρόνους που συνυπολογίζονται και άλλες λεπτομέρειες το Κέντρο Πληροφόρησης Εργαζομένων και Ανέργων της ΓΣΕΕ (ΚΕΠΕΑ) έδωσε τις παρακάτω οδηγίες:
α) Δικαιούχοι
Από την ισχύουσα νομοθεσία, όλοι οι μισθωτοί που απασχολούνται στον ιδιωτικό τομέα με σχέση εξαρτημένης εργασίας, σύμβαση αορίστου ή ορισμένου χρόνου σε οποιοδήποτε εργοδότη δικαιούνται Δώρα Εορτών.
Για τον υπολογισμό του ποσού των Δώρων, λαμβάνεται υπόψη ο τρόπος αμοιβής των μισθωτών, αν δηλαδή αμείβονται με ημερομίσθιο ή με μισθό.
Η χρονική περίοδος που υπολογίζεται το Δώρο Χριστουγέννων αρχίζει από την 1η Μαΐου και λήγει την 31η Δεκεμβρίου κάθε έτους.
Ετσι, οι εργαζόμενοι που η σχέση εργασίας τους με τον εργοδότη είχε διάρκεια χωρίς διακοπή όλη τη χρονική περίοδο που προαναφέρθηκε, δηλαδή από 1ης Μαΐου μέχρι 31ης Δεκεμβρίου κάθε έτους, δικαιούνται ολόκληρο το Δώρο, που είναι ίσο με ένα μηνιαίο μισθό για τους αμειβόμενους με μισθό, και με 25 ημερομίσθια για τους αμειβόμενους με ημερομίσθιο.
Οσοι, όμως, από τους παραπάνω μισθωτούς που η σχέση τους με τον εργοδότη δεν διήρκεσε ολόκληρο το χρονικό διάστημα που προαναφέρθηκε, είτε γιατί αποχώρησαν οικειοθελώς από την εργασία τους είτε γιατί απολύθηκαν, δικαιούνται να λάβουν τμήμα δώρου ανάλογο με τη χρονική διάρκεια της εργασιακής τους σχέσης.
Σε αυτή τη περίπτωση, το Δώρο Χριστουγέννων θα το υπολογίσουν ως εξής:
2/25 του μηνιαίου μισθού ή 2 ημερομίσθια -ανάλογα με το πώς αμείβονται- για κάθε 19 ημερολογιακές ημέρες, διάρκειας της εργασιακής σχέσης.
Ακόμα και οι μισθωτοί, που εργάστηκαν χρονικό διάστημα μικρότερο των 19 ημερών, δικαιούνται ανάλογο κλάσμα του δώρου.
β) Προθεσμία καταβολής
Το Δώρο Χριστουγέννων πρέπει να καταβληθεί μέχρι την 21η Δεκεμβρίου κάθε έτους και υπόκειται σε εισφορές υπέρ ΙΚΑ Φόρου Μισθωτών Υπηρεσιών. Νοείται, βέβαια, ότι ο εργοδότης μπορεί να καταβάλει το δώρο και νωρίτερα από την παραπάνω ημερομηνία. Τα Δώρα Εορτών σε καμία περίπτωση δεν επιτρέπεται να καταβληθούν σε είδος, αλλά μόνο σε χρήμα.
γ) Χρόνοι που δεν συνυπολογίζονται στο Δώρο Χριστουγέννων
- Δεν υπολογίζονται οι μέρες κατά τις οποίες ο μισθωτός απείχε από την εργασία του αδικαιολόγητα ή λόγω άδειας χωρίς αποδοχές.
- Δεν λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό δώρων εορτών το διάστημα της απουσίας των εργαζομένων για συνδικαλιστική δραστηριότητα, δηλαδή ο χρόνος της συνδικαλιστικής άδειας.
- Σχετικά με την απεργία, η δικαστηριακή νομολογία δέχεται ότι οι ημέρες της απεργίας δεν υπολογίζονται στο χρόνο διάρκειας της εργασιακής σχέσης, γιατί η αποχή του μισθωτού οφείλεται σε δική του θέληση και δεν μπορεί επομένως να χαρακτηριστεί ως δικαιολογημένη απουσία. Το ίδιο ισχύει και με τις στάσεις εργασίας.
δ) Πώς υπολογίζεται
Βάση για τον υπολογισμό του Δώρου αποτελούν οι καταβαλλόμενες αποδοχές που πραγματικά καταβάλλονται στους μισθωτούς κατά τη 10η Δεκεμβρίου.
Σε περίπτωση που η εργασιακή σχέση έχει λυθεί πριν από τις παραπάνω ημερομηνίες, τα Δώρο Χριστουγέννων υπολογίζεται με βάση τις αποδοχές που καταβάλλονταν την ημέρα που λύθηκε η εργασιακή σχέση. Σαν καταβαλλόμενος μισθός ή ημερομίσθιο είναι το σύνολο των τακτικών αποδοχών.
Στην έννοια των τακτικών αποδοχών περιλαμβάνονται ο μισθός ή το ημερομίσθιο, καθώς και κάθε άλλη παροχή (είτε σε χρήμα είτε σε είδος, όπως τροφή, κατοικία κ.λπ.), εφόσον καταβάλλεται από τον εργοδότη ως αντάλλαγμα της παρεχόμενης από το μισθωτό εργασίας, τακτικά κάθε μήνα, ή κατ΄ επανάληψη, περιοδικά, κατά ορισμένα διαστήματα του χρόνου.
ε) Το επίδομα αδείας.
Για τον υπολογισμό στο Δώρο της αναλογίας του επιδόματος αδείας, πολλαπλασιάζουμε το συνολικό ποσό του Δώρου που δικαιούται ο μισθωτός επί το συντελεστή 0,041666.
Στο σημείο αυτό, θα πρέπει να προσέξουν οι εργαζόμενοι ότι στις τακτικές αποδοχές των μισθωτών βάσει των οποίων υπολογίζεται το Δώρο Χριστουγέννων συμπεριλαμβάνεται και το επίδομα αδείας. Συνεπώς, το Δώρο θα πρέπει να υπολογισθεί προσαυξημένο με την αναλογία του συντελεστή επιδόματος αδείας που είναι 0,041666.
- Η αμοιβή για εργασία την Κυριακή και σε εξαιρέσιμες γιορτές ή σε νυκτερινές ώρες, εφόσον η απασχόληση είναι τακτική και μόνιμη.
- Η αξία του χορηγούμενου γάλακτος ημερησίως.
- Η πρόσθετη αμοιβή που δίνεται από τον εργοδότη οικειοθελώς για μεγαλύτερη παραγωγική απόδοση (πριμ), όταν επαναλαμβάνεται για μεγάλο χρονικό διάστημα και σε τακτά χρονικά διαστήματα.
- Τα φιλοδωρήματα που δίνονται στους μισθωτούς από τρίτους.
- Τα οδοιπορικά έξοδα, όταν δεν εξαρτώνται από την πραγματοποίηση υπηρεσιακών μετακινήσεων, δεν υπόκεινται σε απόδοση λογαριασμού και δεν διακόπτονται κατά τη διάρκεια ασθένειας ή άδειας.
- Η αμοιβή της νόμιμης υπερωρίας, εφόσον παρέχεται τακτικά.
- Η αμοιβή της υπερεργασίας, εφόσον η εργασία αυτή πραγματοποιείται τακτικά.
- Η αμοιβή από προμήθειες.
- Το επίδομα μη απουσίας (τακτικότητας).
- Το επίδομα κατοικίας.
- Το επίδομα ισολογισμού, εφόσον καταβάλλεται τακτικά κάθε χρόνο.
ε) Υπολογισμός χρόνου για ειδικές περιπτώσεις
Οι χρόνοι που συνυπολογίζονται για το Δώρο των Χριστουγέννων είναι:
- Δεν αφαιρείται, αλλά λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό του Δώρου Χριστουγέννων, ο χρόνος υποχρεωτικής αποχής από την εργασία των γυναικών πριν και μετά τον τοκετό (56 μέρες πριν από το τοκετό και 63 μέρες μετά τον τοκετό).
- Το χρονικό διάστημα κατά το οποίο εργαζόμενος σπουδαστής έλαβε άδεια, προκειμένου να συμμετάσχει σε εξετάσεις τη σπουδαστική άδεια.
- Ο χρόνος άδειας λουτροθεραπείας, εφόσον υπάρχει γνωμάτευση από ασφαλιστικό οργανισμό.
Σε περίπτωση ασθένειας, αφαιρούνται μόνο οι ημέρες που έλαβε επίδομα ασθενείας από τον ασφαλιστικό φορέα. Δεν αφαιρούνται τα τριήμερα.
στ) Συνέπειες των εργοδοτών από τη μη έγκαιρη καταβολή του δώρου
Την υποχρέωση της εμπρόθεσμης καταβολής του δώρου των Χριστουγέννων στους εργαζομένους υπενθυμίζει στους εργοδότες το ΣΕΠΕ, προειδοποιώντας με ποινικές κυρώσεις.
Σε περίπτωση μη καταβολής του επιδόματος εορτών, μέσα στην τασσόμενη από τον νόμο προθεσμία, επεμβαίνουν άμεσα για την άσκηση της διαδικασίας του αυτοφώρου και την επιβολή των σχετικών κυρώσεων