Την άμεση ανάγκη εκσυγχρονισμού του φορολογικού συστήματος τόνισε ο υφυπουργός Οικονομικών, Γιώργος Μαυραγάνης
κατά τη διάρκεια ομιλίας του στο 8ο ετήσιο φορολογικό συνέδριο Athens
Tax Forum που διοργάνωσε το Ελληνοαμερικανικό Επιμελητήριο.
Ο κ. Μαυραγάννης σημείωσε ότι οι μέχρι τώρα αλλαγές που επιχειρήθηκαν στο ελληνικό φορολογικό σύστημα ήταν «κατ’ όνομα» μεταρρυθμίσεις, οι οποίες δεν κατάφεραν να το βελτιώσουν, καθώς δεν διέπονταν από μία φιλοσοφία ριζικής αλλαγής. Αντιθέτως, το μέγεθος της φοροδιαφυγής στη χώρα και η διάσταση του δημοσιονομικού προβλήματος αναδεικνύουν τις μεγάλες αδυναμίες του συστήματος και την ανάγκη αντιμετώπισης των χρόνιων παθογενειών του.
Παράλληλα, ο υφυπουργός Οικονομικών υπογράμμισε την αποφασιστικότητα της κυβέρνησης να προχωρήσει σε ουσιαστικές βελτιώσεις του φορολογικού συστήματος, υποστηρίζοντας ότι όσοι αντιδρούν στις μεταρρυθμίσεις που προωθούνται, υπονομεύουν την προσπάθεια οικονομικής ανόρθωσης της πατρίδας.
Οι δράσεις που μελετά το υπουργείο Οικονομικών προκειμένου να εκσυγχρονιστεί το ελληνικό φορολογικό σύστημα είναι οι εξής:
Φορολογία Εισοδήματος
·Απλοποίηση Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος με διατάξεις απαραίτητες, σαφείς και ουσιαστικές και αποφυγή τυπολατρικών και γραφειοκρατικών ρυθμίσεων και εξέταση ενιαίου τρόπου φορολόγησης των εταιρειών.
·Προσπάθεια ώστε κάθε φορολογικό νομοσχέδιο, που θα περιλαμβάνει τυχόν διατάξεις που επηρεάζουν τη φορολόγηση επιχειρήσεων και φυσικών προσώπων, να συζητείται αμέσως μετά την ψήφιση του ετήσιου προϋπολογισμού του κράτους και άπαξ του έτους, εκτός εξαιρετικών και εκτάκτων περιπτώσεων.
·Επανεξέταση του αριθμού των κλιμακίων φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων με στόχο τη μείωση των κλιμακίων και επανεξέταση του αφορολόγητου προς τα πάνω.
·Επανεξέταση της έννοιας της φορολογικής κατοικίας, δεδομένου ότι ορισμένες από τις ισχύουσες διατάξεις μπορεί να μην είναι δίκαιες. Παράλληλα, μελέτη για θέσπιση κινήτρων απόκτησης φορολογικής κατοικίας οικονομικά εύρωστων αλλοδαπών με σκοπό αφενός την ανάπτυξη της κατοικίας αλλοδαπών ευκατάστατων συνταξιούχων στην Ελλάδα και αφετέρου την προσέλκυση επιχειρηματιών και στελεχών για να εγκατασταθούν στη χώρα μας.
·Αξιολόγηση φοροαπαλλαγών με βάση εισοδηματικά, κοινωνικά και δημογραφικά κριτήρια
·Υποβολή δηλώσεων ηλεκτρονικά σε συγκεκριμένη ημερομηνία χωρίς παρατάσεις.
Μέτρα κατά της Φοροδιαφυγής
· Σε περιπτώσεις εκ προθέσεως φοροδιαφυγής για ποσά πάνω από ένα όριο ανά έτος, ο φορολογικός συμβιβασμός και η πληρωμή των φόρων δεν θα καταργούν τον αξιόποινο χαρακτήρα της φοροδιαφυγής.
·Εφαρμογή του ηλεκτρονικού περιουσιολογίου το 2013 για κινητή και ακίνητη περιουσία στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Για όποιον δεν συμμορφωθεί και δεν δηλώσει την περιουσία του, εκτός από τις χρηματικές ποινές, θα προβλεφθεί και αυστηρή ποινή μέσω θέσπισης ποινικού αδικήματος.
·Αλλαγή του συστήματος των χρηματικών προσαυξήσεων για μη καταβληθέντες φόρους με θέσπιση προστίμου ως ποσοστό επί του κυρίου φόρου που δεν θα μειώνεται σε περίπτωση συμβιβασμού –ίσως μόνο σε περιπτώσεις οικειοθελούς συμμόρφωσης-και την επιβολή τόκου υπερημερίας στον οφειλόμενο φόρο. Για περιπτώσεις πλαστών και εικονικών τιμολογίων θα υπάρχει ειδικό πρόστιμο το ύψος του οποίου θα επαναπροσδιορισθεί.
· Θέσπιση ειδικής νομοθεσίας για τις εξωχώριες εταιρείες (Controlled Foreign Corporation Legislation-CFC), που θα περιέχει τεκμήρια για την ανίχνευση ελεγχόμενων εταιρειών που έχουν συσταθεί μόνο για φορολογικούς σκοπούς, όπως αυτό της πραγματικής διοίκησης της επιχείρησης, για να αποκαλυφθούν και να φορολογηθούν στην Ελλάδα οι εξωχώριες εταιρείες.
·Θέσπιση γενικής αλλά πλήρους διάταξης για την φοροαποφυγή όπως διαθέτουν οι προηγμένες φορολογικά χώρες, ώστε να μπορούν να ακυρωθούν φορολογικά συναλλαγές οι οποίες γίνονται με αποκλειστικό σκοπό την αποφυγή φόρου χωρίς πραγματικό οικονομικό αντικείμενο.
·Ενοποίηση του μηχανισμού φορολογικών ελέγχων και αναδιάρθρωσή του, με σκοπό τη διενέργεια γρήγορων και στοχευμένων ελέγχων με βάση επιλογή από την επεξεργασία στοιχείων του προφίλ του φορολογούμενου.
·Ενίσχυση με ανθρώπινο δυναμικό και σύγχρονο τεχνολογικό εξοπλισμό του Φοροεισπρακτικού Μηχανισμού και κεντρικός συντονισμός του ελεγκτικού έργου για να ελεγχθούν οι ανέλεγκτες υποθέσεις
·Εξοπλισμός των τελωνείων -συνοριακών και εισαγωγής- με τα απαραίτητα τεχνικά μέσα για την αντιμετώπιση του λαθρεμπορίου
·Ενοποίηση της νομοθεσίας, περί ενδοομιλικών συναλλαγών (transfer pricing) σε ένα νομοθέτημα με πρόβλεψη για αποκλειστική αρμοδιότητα ελέγχου από το Υπουργείο Οικονομικών και με ειδική εκπαίδευση στελεχών του ή με αξιοποίηση στελεχών άλλων υπουργείων, που ήδη έχουν εκπαιδευτεί.
Φορολογία Ακίνητης Περιουσίας
·Αντικατάσταση από το 2013 του Έκτακτου Ειδικού Τέλους Ηλεκτροδοτούμενων Δομημένων Επιφανειών και του Φόρου Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας από ενιαίο προοδευτικό φόρο ακινήτων.
·Εξέταση υπαγωγής σε αυτοτελή φορολογία του ποσού της αποπληθωρισμένης υπεραξίας που προκύπτει από την πώληση ακινήτων ιδιωτών για ποσά άνω κάποιου ορίου
·Επανεξέταση του συντελεστή Φόρου Μεταβίβασης ακινήτων με βάση τα ισχύοντα στις Ευρωπαϊκές Χώρες
·Επέκταση της εφαρμογής των αντικειμενικών αξιών, όπου αυτές δεν υφίστανται
Δέσμη Ειδικών Προτάσεων
·Κατάργηση του Κ.Β.Σ. όχι με λόγια και σχέδια που ουσιαστικά τον μετονομάζουν και ενσωμάτωση ορισμένων αναγκαίων διατάξεων σε επιμέρους φορολογίες
·Επαναξιολόγηση των Φόρων Υπέρ Τρίτων με σκοπό την κατάργησή τους για την αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας και την αποτροπή στρεβλώσεων στην αγορά.
·Επανεξέταση του συστήματος υποβολής δηλώσεων, βεβαίωσης και καταβολής του ΦΠΑ καθώς και της δυνατότητας μετάβασης σε καθεστώς ΦΠΑ πραγματικού χρόνου.
·Εξίσωση Πετρελαίου Θέρμανσης με Κίνησης για πάταξη λαθρεμπορίου και διαφυγόντων φορολογικών εσόδων, με ταυτόχρονη επιδότηση στη βάση γεωγραφικών, οικονομικών και κοινωνικών κριτηρίων. Ο υφυπουργός σημείωσε ότι η επιδότηση είναι πιο δίκαιη μέθοδος γιατί απευθύνεται στους οικονομικά αδύνατους ενώ με το καθεστώς της μείωσης του ΕΦΚ για το πετρέλαιο θέρμανσης τους χειμερινούς μήνες όπως λειτουργούσε μέχρι τώρα δινόταν ίδια ενίσχυση σε όλους ανεξάρτητα από οικονομική κατάσταση και κλιματικές συνθήκες.
·Κατάργηση των Επιτροπών Διοικητικής Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών για διαφορές πάνω από συγκεκριμένο όριο και υπαγωγή των υποθέσεων προς συμβιβασμό στο θεσμό της Φορολογικής Διαιτησίας στην οποία θα προσφεύγει ο φορολογούμενος πριν το Δικαστήριο χωρίς να εξαρτάται από το αν θα συναινέσει στο αίτημα Διαιτησίας ο Υπουργός.
·Δημοσίευση στο διαδίκτυο των Αποφάσεων της Επιτροπής Φορολογικής Διαιτησίας για να επιτευχθεί διαφάνεια
·Δυνατότητα ηλεκτρονικής υποβολής στοιχείων – μεταβολών – δικαιολογητικών
·Επανεξέταση με τη συνεργασία του Υπουργείου Δικαιοσύνης του αδικήματος μη καταβολής ληξιπρόθεσμων χρεών προς το Δημόσιο που δημιουργήθηκαν από τη μη πληρωμή φόρων. Εφόσον για τη φοροδιαφυγή θα υπάρχει ξεχωριστή ποινική τιμωρία η ποινικοποίηση των χρεών από φόρους λειτουργεί στην πράξη ως προσωποκράτηση, πράγμα που αντίκειται στην ισότιμη σχέση Πολιτείας και φορολογούμενου
·Επανεξέταση του καθεστώτος λήψης διασφάλισης μέτρων υπέρ του Δημοσίου ώστε να μην οδηγούνται οι επιχειρήσεις σε κλείσιμο εξαιτίας αυτών των μέτρων
·Ίδρυση στο Υπουργείο Διεύθυνσης Φορολογικών Μελετών με σκοπό την εκπαίδευση των υπαλλήλων σε τεχνικά θέματα και την εκπόνηση μελετών για εξειδικευμένα φορολογικά θέματα με τη συνδρομή φορέων.
Ο κ. Μαυραγάννης σημείωσε ότι οι μέχρι τώρα αλλαγές που επιχειρήθηκαν στο ελληνικό φορολογικό σύστημα ήταν «κατ’ όνομα» μεταρρυθμίσεις, οι οποίες δεν κατάφεραν να το βελτιώσουν, καθώς δεν διέπονταν από μία φιλοσοφία ριζικής αλλαγής. Αντιθέτως, το μέγεθος της φοροδιαφυγής στη χώρα και η διάσταση του δημοσιονομικού προβλήματος αναδεικνύουν τις μεγάλες αδυναμίες του συστήματος και την ανάγκη αντιμετώπισης των χρόνιων παθογενειών του.
Παράλληλα, ο υφυπουργός Οικονομικών υπογράμμισε την αποφασιστικότητα της κυβέρνησης να προχωρήσει σε ουσιαστικές βελτιώσεις του φορολογικού συστήματος, υποστηρίζοντας ότι όσοι αντιδρούν στις μεταρρυθμίσεις που προωθούνται, υπονομεύουν την προσπάθεια οικονομικής ανόρθωσης της πατρίδας.
Οι δράσεις που μελετά το υπουργείο Οικονομικών προκειμένου να εκσυγχρονιστεί το ελληνικό φορολογικό σύστημα είναι οι εξής:
Φορολογία Εισοδήματος
·Απλοποίηση Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος με διατάξεις απαραίτητες, σαφείς και ουσιαστικές και αποφυγή τυπολατρικών και γραφειοκρατικών ρυθμίσεων και εξέταση ενιαίου τρόπου φορολόγησης των εταιρειών.
·Προσπάθεια ώστε κάθε φορολογικό νομοσχέδιο, που θα περιλαμβάνει τυχόν διατάξεις που επηρεάζουν τη φορολόγηση επιχειρήσεων και φυσικών προσώπων, να συζητείται αμέσως μετά την ψήφιση του ετήσιου προϋπολογισμού του κράτους και άπαξ του έτους, εκτός εξαιρετικών και εκτάκτων περιπτώσεων.
·Επανεξέταση του αριθμού των κλιμακίων φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων με στόχο τη μείωση των κλιμακίων και επανεξέταση του αφορολόγητου προς τα πάνω.
·Επανεξέταση της έννοιας της φορολογικής κατοικίας, δεδομένου ότι ορισμένες από τις ισχύουσες διατάξεις μπορεί να μην είναι δίκαιες. Παράλληλα, μελέτη για θέσπιση κινήτρων απόκτησης φορολογικής κατοικίας οικονομικά εύρωστων αλλοδαπών με σκοπό αφενός την ανάπτυξη της κατοικίας αλλοδαπών ευκατάστατων συνταξιούχων στην Ελλάδα και αφετέρου την προσέλκυση επιχειρηματιών και στελεχών για να εγκατασταθούν στη χώρα μας.
·Αξιολόγηση φοροαπαλλαγών με βάση εισοδηματικά, κοινωνικά και δημογραφικά κριτήρια
·Υποβολή δηλώσεων ηλεκτρονικά σε συγκεκριμένη ημερομηνία χωρίς παρατάσεις.
Μέτρα κατά της Φοροδιαφυγής
· Σε περιπτώσεις εκ προθέσεως φοροδιαφυγής για ποσά πάνω από ένα όριο ανά έτος, ο φορολογικός συμβιβασμός και η πληρωμή των φόρων δεν θα καταργούν τον αξιόποινο χαρακτήρα της φοροδιαφυγής.
·Εφαρμογή του ηλεκτρονικού περιουσιολογίου το 2013 για κινητή και ακίνητη περιουσία στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Για όποιον δεν συμμορφωθεί και δεν δηλώσει την περιουσία του, εκτός από τις χρηματικές ποινές, θα προβλεφθεί και αυστηρή ποινή μέσω θέσπισης ποινικού αδικήματος.
·Αλλαγή του συστήματος των χρηματικών προσαυξήσεων για μη καταβληθέντες φόρους με θέσπιση προστίμου ως ποσοστό επί του κυρίου φόρου που δεν θα μειώνεται σε περίπτωση συμβιβασμού –ίσως μόνο σε περιπτώσεις οικειοθελούς συμμόρφωσης-και την επιβολή τόκου υπερημερίας στον οφειλόμενο φόρο. Για περιπτώσεις πλαστών και εικονικών τιμολογίων θα υπάρχει ειδικό πρόστιμο το ύψος του οποίου θα επαναπροσδιορισθεί.
· Θέσπιση ειδικής νομοθεσίας για τις εξωχώριες εταιρείες (Controlled Foreign Corporation Legislation-CFC), που θα περιέχει τεκμήρια για την ανίχνευση ελεγχόμενων εταιρειών που έχουν συσταθεί μόνο για φορολογικούς σκοπούς, όπως αυτό της πραγματικής διοίκησης της επιχείρησης, για να αποκαλυφθούν και να φορολογηθούν στην Ελλάδα οι εξωχώριες εταιρείες.
·Θέσπιση γενικής αλλά πλήρους διάταξης για την φοροαποφυγή όπως διαθέτουν οι προηγμένες φορολογικά χώρες, ώστε να μπορούν να ακυρωθούν φορολογικά συναλλαγές οι οποίες γίνονται με αποκλειστικό σκοπό την αποφυγή φόρου χωρίς πραγματικό οικονομικό αντικείμενο.
·Ενοποίηση του μηχανισμού φορολογικών ελέγχων και αναδιάρθρωσή του, με σκοπό τη διενέργεια γρήγορων και στοχευμένων ελέγχων με βάση επιλογή από την επεξεργασία στοιχείων του προφίλ του φορολογούμενου.
·Ενίσχυση με ανθρώπινο δυναμικό και σύγχρονο τεχνολογικό εξοπλισμό του Φοροεισπρακτικού Μηχανισμού και κεντρικός συντονισμός του ελεγκτικού έργου για να ελεγχθούν οι ανέλεγκτες υποθέσεις
·Εξοπλισμός των τελωνείων -συνοριακών και εισαγωγής- με τα απαραίτητα τεχνικά μέσα για την αντιμετώπιση του λαθρεμπορίου
·Ενοποίηση της νομοθεσίας, περί ενδοομιλικών συναλλαγών (transfer pricing) σε ένα νομοθέτημα με πρόβλεψη για αποκλειστική αρμοδιότητα ελέγχου από το Υπουργείο Οικονομικών και με ειδική εκπαίδευση στελεχών του ή με αξιοποίηση στελεχών άλλων υπουργείων, που ήδη έχουν εκπαιδευτεί.
Φορολογία Ακίνητης Περιουσίας
·Αντικατάσταση από το 2013 του Έκτακτου Ειδικού Τέλους Ηλεκτροδοτούμενων Δομημένων Επιφανειών και του Φόρου Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας από ενιαίο προοδευτικό φόρο ακινήτων.
·Εξέταση υπαγωγής σε αυτοτελή φορολογία του ποσού της αποπληθωρισμένης υπεραξίας που προκύπτει από την πώληση ακινήτων ιδιωτών για ποσά άνω κάποιου ορίου
·Επανεξέταση του συντελεστή Φόρου Μεταβίβασης ακινήτων με βάση τα ισχύοντα στις Ευρωπαϊκές Χώρες
·Επέκταση της εφαρμογής των αντικειμενικών αξιών, όπου αυτές δεν υφίστανται
Δέσμη Ειδικών Προτάσεων
·Κατάργηση του Κ.Β.Σ. όχι με λόγια και σχέδια που ουσιαστικά τον μετονομάζουν και ενσωμάτωση ορισμένων αναγκαίων διατάξεων σε επιμέρους φορολογίες
·Επαναξιολόγηση των Φόρων Υπέρ Τρίτων με σκοπό την κατάργησή τους για την αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας και την αποτροπή στρεβλώσεων στην αγορά.
·Επανεξέταση του συστήματος υποβολής δηλώσεων, βεβαίωσης και καταβολής του ΦΠΑ καθώς και της δυνατότητας μετάβασης σε καθεστώς ΦΠΑ πραγματικού χρόνου.
·Εξίσωση Πετρελαίου Θέρμανσης με Κίνησης για πάταξη λαθρεμπορίου και διαφυγόντων φορολογικών εσόδων, με ταυτόχρονη επιδότηση στη βάση γεωγραφικών, οικονομικών και κοινωνικών κριτηρίων. Ο υφυπουργός σημείωσε ότι η επιδότηση είναι πιο δίκαιη μέθοδος γιατί απευθύνεται στους οικονομικά αδύνατους ενώ με το καθεστώς της μείωσης του ΕΦΚ για το πετρέλαιο θέρμανσης τους χειμερινούς μήνες όπως λειτουργούσε μέχρι τώρα δινόταν ίδια ενίσχυση σε όλους ανεξάρτητα από οικονομική κατάσταση και κλιματικές συνθήκες.
·Κατάργηση των Επιτροπών Διοικητικής Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών για διαφορές πάνω από συγκεκριμένο όριο και υπαγωγή των υποθέσεων προς συμβιβασμό στο θεσμό της Φορολογικής Διαιτησίας στην οποία θα προσφεύγει ο φορολογούμενος πριν το Δικαστήριο χωρίς να εξαρτάται από το αν θα συναινέσει στο αίτημα Διαιτησίας ο Υπουργός.
·Δημοσίευση στο διαδίκτυο των Αποφάσεων της Επιτροπής Φορολογικής Διαιτησίας για να επιτευχθεί διαφάνεια
·Δυνατότητα ηλεκτρονικής υποβολής στοιχείων – μεταβολών – δικαιολογητικών
·Επανεξέταση με τη συνεργασία του Υπουργείου Δικαιοσύνης του αδικήματος μη καταβολής ληξιπρόθεσμων χρεών προς το Δημόσιο που δημιουργήθηκαν από τη μη πληρωμή φόρων. Εφόσον για τη φοροδιαφυγή θα υπάρχει ξεχωριστή ποινική τιμωρία η ποινικοποίηση των χρεών από φόρους λειτουργεί στην πράξη ως προσωποκράτηση, πράγμα που αντίκειται στην ισότιμη σχέση Πολιτείας και φορολογούμενου
·Επανεξέταση του καθεστώτος λήψης διασφάλισης μέτρων υπέρ του Δημοσίου ώστε να μην οδηγούνται οι επιχειρήσεις σε κλείσιμο εξαιτίας αυτών των μέτρων
·Ίδρυση στο Υπουργείο Διεύθυνσης Φορολογικών Μελετών με σκοπό την εκπαίδευση των υπαλλήλων σε τεχνικά θέματα και την εκπόνηση μελετών για εξειδικευμένα φορολογικά θέματα με τη συνδρομή φορέων.